Đa dạng chủng loại, màu sắc sặc sỡ bắt mắt, mùi hương đậm đà, giá chỉ từ 2.000đ/ly… là một vài hình dung chính về nước giải khát trước trường học.

Không khỏi rùng mình, ớn lạnh khi nghe những người bán “bật mí” về công thức pha chế các loại nước giải khát này.

Đủ màu, đủ mùi

Trước cổng trường THCS Chi Lăng (Q.4, TP.HCM) là cả một khu chợ tự phát với đủ các mặt hàng, song thật lạ là chị hàng nước và chị bán nội tạng heo lại “rủ” nhau ngồi sát bên; đều dọn hàng bán từ sáng sớm. Thỉnh thoảng, người bán nội tạng đi vắng, chị bán nước sang bán phụ rồi lại quay về làm nước cho đám học trò và dĩ nhiên… không hề rửa tay.

Chỉ một góc nhỏ khoảng 1m2 nhưng chị này bán khoảng hai chục loại nước khác nhau. Danh sách các loại nước được ghi trên bì a cạc tông treo lủng lẳng phía trước, giá chỉ 2.000-3.000đ/ly. Trong một thùng xốp chất đầy những chai nhựa đự ng nước sâm, sâm dứa, trà sữa, đá me, chanh muối… đã được pha chế từ lúc nào không rõ, để bán từ sáng đến chiều. Liên tục có những đứa học trò từ cổng trường chạy ra mua ly nước, hút vội rồi lại đi vào.

Mặc dù treo bảng “cấm bán hàng rong trước cổng trường” nhưng khu vực xung quanh Trường THCS Chu Văn An (Q.1, TP.HCM) vẫn có hàng loạt xe di động bán nước túc trực từ sáng đến chiều. Những chiếc xe nhỏ gồng gánh đủ các loại: nước sâm, si rô bảy màu, trà sữa, trà đào, đá bào, chanh muối, đậu nành, nước tắc… được đựng trong các chai thủy tinh đã cũ, xỉn màu lem luốc; các hũ đựng hạt trân châu, thạch trái cây… đủ màu xanh, đỏ, vàng, tím không hề che đậy, phơi bày cả ngày dưới nắng gió bụi đường. 10g30, chuông tan học vang lên, hàng loạt học sinh ùa ra, vây quanh các xe này để giải tỏa cơn khát. Người bán múc vội mớ hạt trân châu, đồng thời dùng tay trần bốc đá cho vào ly. Tiếp đó mở tủ gầm xe xách lên một thùng trà sữa năm lít đã pha sẵn rót đầy vào các ly. Đón ly nước từ tay người bán, nhóm học sinh vừa hút rồn rột, vừa cười tít mắt.

Trước cổng trường tiểu học Nguyễn Viết Xuân và Bình Giã (Q.Tân Bình)… luôn có một người phụ nữ chở “cửa hàng di động” với đủ loại sương sáo, sâm, hạt é, trà tắc, chanh dây, ca cao, sữa bắp, si rô, sữa thạch, đá me, sâm dứa… trên chiếc xe gắn máy túc trực phục vụ khách hàng nhí trong giờ ra chơi. Phong phú các loại nước và giá mỗi ly chỉ từ 2.000 – 5.000đ nên quầy hàng của chị rất hút khách. Để kịp bán, người phụ nữ này múc chanh dây, sương sâm, hạt é, trà tắc, đá me… cho sẵn vào ly, treo lủng lẳng ở đầu xe. Dưới trời nắng nóng oi bức, nhiều ly đã sủi bọt. Các loại trà sữa, sữa đậu nành, sữa bắp, ca cao… cũng đã pha chế sẵn từ lúc nào, chứa trong các chai nhựa loại 1,5 lít móp méo, ố màu ở thùng xốp phía sau yên xe.

Si rô đá bào luôn là món tuyệt hảo của tuổi học trò, đặc biệt trong thời tiết nóng bức. Vậy nên, 4g chiều, trước cổng trường THCS Lê Văn Tám (Q.Bình Thạnh), dù có nhiều hàng bán nước giải khát lưu động khác nhau nhưng được vây xung quanh bởi rất nhiều các khách hàng nhí là quầy si rô đá bào. Chỉ đơn giản với một thùng xốp chứa đá, vài chai chứa si rô đủ màu sắc và một chai nhựa chứa sữa đặc, tất cả các vỏ chai đều không thể hiện tên tuổi hay nhãn hiệu của loại nước chứa trong đó, người bán phải luôn tay mới kịp đáp ứng cho khách hàng. Những khuôn mặt trẻ thơ rạng ngời hạnh phúc khi cầm ly đá bào trắng muốt, mịn ngần được rưới lên loại nước si rô ngọt lịm đủ màu xanh, đỏ, tím, vàng rực rỡ kèm thêm một chút sữa đặc. Lưỡi đứa nào cũng nhuốm màu xanh lè, đỏ rực, cam. Cho đến khi hết lớp si rô, hết cả lớp đá tuyết mà lưỡi chúng vẫn không nhạt màu.

Nước giải khát = hóa chất tạo màu + tạo mùi + tạo vị

Khu vực trước cổng trường THCS Phan Văn Hớn (H.Hóc Môn), giữa nhiều quầy hàng rong nhếch nhác lại có một xe bán si rô đá bào trông rất tươm tất, sạch sẽ với ba mặt có kính che chắn. Sau lớp kính, hàng chục chai si rô thủy tinh, các hộp mứt có đủ nhãn mác xếp ngay ngắn, đẹp mắt. Không chỉ học trò mà đông đảo người lớn cũng mê mẩn món giải khát này. Thế nhưng, đằng sau cái vẻ “chuyên nghiệp” ấy lại có một sự thật đáng lo ngại.

Qua một người quen chúng tôi được biết, anh V. – chủ xe nước này đã từng “bật mí” rằng “người mua hiện cũng khá e dè nếu mình dùng chai lọ không nhãn mác hoặc kém sạch sẽ. Để tạo lòng tin, lần đầu ra bán nên “đầu tư”, mua các loại chai si rô có thương hiệu, nhãn mác. Bán hết rồi sẽ tận dụng vỏ chai để đưa si rô tự pha chế vào bán thì mới lời nhiều”. Anh này không tiết lộ công thức pha chế mà chỉ nói chung chung “nguyên liệu bán đầy ở chợ Lớn, chợ Kim Biên, cứ tự tìm hiểu và tập pha chế rồi sẽ thành”.

Theo hướng dẫn, chúng tôi tìm đến cửa hàng O., chuyên bán các loại hóa chất, hương liệu ở chợ Kim Biên (Q.5).

Chỉ mới nói ý định mở quán nước, chúng tôi đã được người thanh niên bán hàng nhiệt tình giới thiệu nhiều công thức pha chế khác nhau để đạt “siêu lợi nhuận”. “Màu gì cũng có, mùi gì cũng có, muốn làm trà sữa, sâm dứa, sữa bắp, hay nước ép cam, bưởi…?”. Cậu này xách ra một thùng nhựa, bên trong có đủ loại bột màu sặc sỡ đóng sẵn trong túi ni lông, buộc sơ sài bằng thun, trọng lượng khoảng 100g/gói; giá trung bình 30.000đ/màu, riêng màu đỏ giá 35.000đ/ gói, màu tím 60.000đ/ gói. Một thùng khác có những chai nhựa đục chứa hương liệu ở dạng nước, giá 25.000đ/chai 160ml, đủ mùi dứa, dâu, cam, bưởi, bắp, sầu riêng… Hương thơm sực nức. Cả hương liệu và màu đều được đóng gói dạng xá, không có bất cứ thông tin gì trên bao bì ngoại trừ vài ký tự viết tắt.

Tại cửa hàng Đ.P., một người đàn ông cho biết, để pha chế các loại nước giải khát, phải cần đường “siêu ngọt”, giá 350.000đ/kg. Khi chúng tôi ngỏ ý mua lẻ, người đàn ông này khó chịu: “Không bán lẻ, chỉ bán ký, một ký đường pha ra hàng trăm lít nước. Ai đến đây cũng mua vài ký ”.

Chợ Bình Tây (Q.6) lại có đa dạng nguyên liệu để làm trà sữa. Tại quầy chuyên bán nguyên liệu chế biến các loại nước trong nhà lồng chợ, một phụ nữ nhiệt tình chia sẻ: “Tui cũng bán trà sữa cho học trò nè, nhiều đứa có ít tiền, cầm 1.000-2.000đ ra mua không lẽ không bán. Vì vậy, chỉ cần mua mấy loại rẻ rẻ là được.

Cụ thể gồm bột trà, bột sữa béo, giá chỉ 50.000-60.000đ/ kg; nên chọn loại bột sữa béo nhiều vì tụi nhỏ thích hơn; trân châu 20.000đ/ kg; màu và mùi hương thì qua Kim Biên mua. Giá vốn mỗi ly lớn nhất chỉ khoảng 1.000đ-2.000đ thôi, tùy vào độ đậm nhạt. Mình có thể bán từ 8.000-10.000đ/ ly lớn, ly nhỏ thì 5.000đ”. Dù người bán giới thiệu xuất xứ trà là trà Thái, bột sữa béo Hàn Quốc nhưng thực chất trên bao bì không có thông tin nào cho thấy nguồn gốc của sản phẩm; thành phần, chỉ tiêu chất lượng và cả nhà sản xuất cũng hoàn toàn vắng bóng.

Chuyên viên tư vấn nữ công Đỗ Kim Trung, Trung tâm Tư vấn tình yêu – hôn nhân – gia đình, Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, cho biết “sau khi ăn si rô đá bào mà màu vẫn lưu lại trên lưỡi, uống nước cũng không phai thì chắc chắc đó là phẩm màu công nghiệp. Tác hại của phẩm màu, hương liệu công nghiệp đến sức khỏe con người đã được rất nhiều chuyên gia lên tiếng cảnh báo là “tích lũy kim loại nặng trong cơ thể, nguy cơ gây ung thư”. Với những nguyên liệu để chế biến nước giải khát siêu rẻ như đã ghi nhận, sức khỏe của nhiều thế hệ trẻ Việt Nam sẽ đi về đâu?

Thanh Hoa – Gia Nghĩa

Theo nguồn http://phunuonline.com.vn